Nas recentes xornadas “Transportes. O ferrocarril e as estructuras de comunicación” organizadas en Lugo por ADEGA (Asociación para a Defensa Ecolóxica de Galiza) varios analistas e colectivos trataron o tema. Falaron Mar Chao, Directora Xeral de Transportes da Xunta, Emilio Manuel Fernández, Director Xeral de Desenvolvemento Sustentable, Xosé Carlos Fernández, Enxeñeiro de Obras Públicas, Xosé Manuel Beiras, e Camilo Nogueira. Tomaron como punto de partida a denuncia de que Lugo é a capital de provincia do Estado español peor comunicada por tren xa que non ten nin un tren diario diurno a Madrid. O nocturno lévalle 9 horas e só funciona seis días á semana. Non ten comunicación directa e diaria nin con Ourense, nin con Vigo, nin con Santiago, nin con Ferrol. Non ten servizos rexionais a Coruña antes das 8:52 horas. Despois, só hai outro as 19:24 horas. Tardan en facer o traxecto 2 horas e xa que ten programadas 15/16 paradas. Todos os participantes salientaron as deficiencias do ferrocarril galego. Mar Chao sinalou como solución “unha futura rede de camiños galega”. Neste mesmo sentido Emilio Pérez Touriño asegurara en maio do 2007 que “o Goberno galego está a impulsar a creación dunha dun ente ferroviario de Galicia que xestione o trasporte integral nas grandes áreas urbanas”. O modelo urbanístico que temos tamén contamina, sobretodo se non empregamos transportes limpos como pode ser o tren. “Durante as últimas décadas tomouse a deción de que o espazo público fóra cedido ao automóbil. O 65% do espazo público de todas as cidades do Estado é un espazo habitado exclusivamente polo coche. O 35% é o que nos queda a nós”, indicou Emilio Manuel Fernández. Para Medio ambiente, engadiu, “hai que fomentar o tren de cercanías. Dende o ponto de vista das emisións é máis importante que o AVE”. Non lle falta razón tendo en conta de que se unha persoa viaxa en tren consume de tres a dez veces menos litros equivalentes de gasolina por quilómetro que se viaxara en coche. No mesmo encontro Xosé Manuel Beiras apostou por un cambio de modelo que invista no transporte colectivo. “Ten que ser a propia presión da cidadanía sobre o poder político”, asegurou. Mentras, Camilo Nogueira denunciou que os fondos de cohesión da Unión Europea que deberían vir para o AVE “adícanse ás liñas de Andalucía, Madrid e Mediterráneo, e no aeroporto de Barajas”.

O exemplo catalán

Cataluña conta desde 1979 cun sitema propio que xestionou, nun prncipio, as liñas históricas transferidas polo Estado, FGC, Ferrocarrils de la Generalitat de Catalunya. Estes contan con toda unha rede de funiculares, a liña Lleida-Pobla de Segur (transferida en 2005) e é un sistema de comunicación complementario moi importante coas vilas da Área Metropolitana de Barcelona. Un exemplo está na localidade de Terrassa, a uns 23 quilómetros de Barcelona, que tens conexións diarias de entre 10 e 30 minutos todos os días.