 Ramón Villares e Henrique Monteagudo O Consello da Cultura Galega (CCG) advertiu de que é "previsible" que as bases do novo decreto para as linguas no ensino sexan "unha fonte de conflitividade" no sistema educativo e reiterou a súa demanda de que o modelo estea arroupado por "un amplo consenso" e se aborde no marco parlamentario. A institución presentou o seu ditame sobre o proxecto da Xunta, moi crítico con aspectos como o peso reservado ao galego, a consulta ás familias e as previsións de introdución da lingua estranxeira como idioma vehicular no ensino.
Dúas semanas despois de que a Real Academia Galega (RAG) divulgase o seu informe, no que tamén se rexeitan varias das propostas do Goberno autonómico, a análise do CCG foi exposto polo seu presidente, Ramón Villares, e o coordinador da comisión que elaborou o ditame, Henrique Monteagudo. Este aproveitou a presentación para advertir de que a modificación constante do marco normativo sobre o uso das linguas na educación constitúe "un trastorno completo" para a cidadanía e augurar que o novo decreto orixinará conflitos no ensino. "Hai cousas que deben ter un carácter de permanencia e ser pactadas", subliñou. As dúas ideas centrais do informe do Consello, aprobado "sen votos en contra" polo seu plenario, son precisamente "reclamar un enfoque de consenso" e que "non se pode tratar igual aos desiguais", en referencia ás dúas linguas oficiais na comunidade. Así destacouno Villares, quen incidiu na necesidade de promoción do idioma propio da comunidade e en que a política lingüística é unha área "moi sensible" necesitada de estabilidade e consenso. Por iso, o seu informe da "continuidade" á proposta que xa realizou o CCG en novembro para que a normatica lingüística fose tratada no Parlamento. Para o Consello, "un decreto non parece o marco normativo axeitado para regular esta materia", tal e como asegura no seu ditame, en que tamén insta á Xunta a non tomar decisións "unilaterais". No que fai aos cambios previstos para as linguas cooficiais no ensino, a institución censura que a norma tería como "efecto inmediato" reducir a presenza no sistema educativo do idioma "en posición máis feble" --o galego--, e que por iso "non pode considerarse equitativa nin equilibradora". Nesa liña, denuncia que as bases do decreto "veñen a contradicir por primeira vez" na historia da autonomía o principio de progresividade na introdución do galego no ensino, contemplado na Lei de Normalización Lingüística. Así as cousas, e ante a proposta da Xunta de establecer "un equilibrio horario" no uso do galego e o castelán, o Consello subliña que o Plan Xeral de Normalización Lingüística de Galicia--que considera a referencia básica-- sinala que o alumnado debe recibir "como mínimo" o 50% da docencia no idioma propio da comunidade. A partir deste principio, defende que as bases da nova normativa deben ser formuladas como marco de referencia xeral e "flexible", "adaptable aos distintos contextos sociolingüísticos" e sempre tendo en conta o papel que xoga a educación na consecución da igualdade plena do galego e o castelán. Ademais, como a RAG, censura a "descualificación" que aprecia nas bases sobre o modelo de inmersión lingüística. Fronte ao rexeitamento da Xunta, subliña que é un sistema que, en situacións de bilingüismo social asimétrico, ofrece os mellores resultados en termos de capacitación nas dúas linguas. A normativa para a educación infantil é específica, e o CCG tampouco está de acordo coas propostas da Xunta para esa etapa formativa. Así, defende que, como sinala o plan de normalización, se contemple a oferta formativa en galego no primeiro ciclo (de 0 a 3 anos). Para o segundo (de 3 a 6), está de acordo en que se siga como criterio xeral o uso na aula da lingua predominante entre o alumnado, pero mostra as súas "reservas" sobre o procedemento contemplado pola Xunta para determinar cal é, e recomenda prestar unha maior atención ao idioma minoritario nas clases. A institución tamén reivindica que se recollan dúas previsións do plan de normalización: o uso do galego nun terzo do horario nos ambientes "castelanófobos" e a posta en marcha de programas experimentais en galego voluntario para castelánfalantes. Rexeitamento da consulta ás familias A pretensión da Xunta de consultar ás familias para decidir sobre a utilización dunha ou outra lingua nalgunhas materias de primaria, secundaria e bacharelato é outro dos aspectos cos que non está de acordo o Consello, que se suma así ao rexeitamento expresado por varios colectivos e institucións. A xuízo do CCG, esa previsión "debe decaer, tanto por razóns de principio como por cuestións prácticas e de procedemento". E é que, na súa opinión, invade competencias que corresponden á Administración e aos propios centros, e constitúe "unha potencial fonte de tensións e conflitos" na comunidade educativa. Tamén espera que se rectifice o establecido sobre a utilización dos idiomas na aula por parte dos alumnos. Fronte á libre elección, o Consello defende que o "principio xeral" debe ser que se use a lingua en que se imparte cada materia, "unha esixencia que será de aplicación gradual e flexible". No que fai á introdución das linguas estranxeiras como idiomas vehiculares no ensino, o CCG asegura, para empezar, que esa materia debería ser regulada nunha norma específica. Pero esta non é a súa única crítica neste punto, xa que cualifica de "precipitadas" as previsións de que se empreguen nun terzo do horario lectivo. Ao seu xuízo, a introdución destes idiomas débese realizar de xeito gradual e voluntario, "na liña dos programas aplicados noutros países", e aplicarse tamén na formación profesional específica e nas ensinanzas artísticas e deportivas, non contempladas no borrador da Xunta. Cree, en todo caso, que nun primeira fase os esforzos en favor do plurilingüísmo deberíanse concentrar no ensino universitario.
Trackback(0)
|